Het Europees betalingsbevel revisited

In nieuwsbrief nr. 31 werd u de Europese betalingsbevelprocedure toegelicht. Gelet op het nieuwe karakter van deze procedure konden wij u op dat ogenblik nog niet informeren omtrent de concrete toepassing en gevolgen er van in de praktijk. Vandaag zijn we een jaar verder en wensen wij opnieuw even stil te staan bij het Europees betalingsbevel.

Met de invoering van een Europees betalingsbevel wenste men de kosten van grensoverschrijdende zaken over niet-betwiste geldvorderingen op burgerlijk en handelsgebied te vereenvoudigen, te bespoedigen en te verminderen.
Men wenste de ondernemers een eenvoudig wapen te bieden om onbetwiste facturen van een schuldenaar in het buitenland te innen. Een onbetaalde factuur van een buitenlands schuldenaar innen via de klassieke procedure voor de rechtbank is immers tijdrovend en kost te veel geld.

De nieuwe procedure kan worden samengevat als volgt:

Op verzoek van de eiser neemt de rechtbank een eenzijdige beslissing (d.i. zonder dat de verweerder vooraf de mogelijkheid tot verweer krijgt) omtrent een vordering met betrekking tot niet geprotesteerde openstaande geldvorderingen met een grensoverschrijdend karakter.
Deze beslissing van de rechtbank wordt aan de verweerder betekend met het bevel binnen een bepaalde termijn ofwel het bevel na te komen door te betalen, ofwel de vordering te betwisten door verzet aan te tekenen.
Indien de verweerder op geen van beide wijzen reageert, wordt het bevel tot betaling uitvoerbaar. Dit betekent dat in iedere lidstaat van de Europese Unie (met uitzondering van Denemarken) het betalingsbevel gedwongen ten uitvoer gelegd kan worden zonder dat hier een speciale procedure voor gevoerd dient te worden in het land van de schuldenaar. Indien de verweerder verzet aantekent, wordt de gemeenrechtelijke procedure opgestart.

De praktijk wijst evenwel uit dat de nieuwe procedure inzake het Europese betalingsbevel nog tot heel wat problemen leidt.

Zo stelt de Europese verordening omtrent het betalingsbevel bijvoorbeeld dat indien de schuldenaar een consument is, het verzoekschrift tot het bekomen van een Europees betalingsbevel neergelegd moet worden op de griffie van de bevoegde rechtbank van het land van herkomst van de consument. Indien de schuldenaar dus een consument is, zal geval per geval nagegaan dienen te worden hoe het land van herkomst het Europees betalingsbevel implementeerde. Welke rechtbank is bevoegd? Welke gerechtskosten zijn verbonden aan het neerleggen van een verzoekschrift? ... Hiernaast stellen wij vast dat, gelet op het feit dat het een relatief nieuwe procedure betreft, het bekomen van een Europees betalingsbevel in het buitenland enige tijd in beslag kan nemen.

Indien de schuldenaar een handelaar is, waarmee u reeds sedert enige tijd handel drijft en uw algemene voorwaarden bevatten een forumbeding (bijvoorbeeld: de rechtbank van koophandel te Hasselt is bevoegd in geval van betwisting), kan het verzoekschrift neergelegd worden op de griffie van de bevoegde rechtbank in Belgiƫ. Ook in dat geval worden wij evenwel geconfronteerd met een aantal problemen. Bij gebreke aan een uniforme regeling hanteert nagenoeg iedere rechtbank momenteel immers haar regels (bijvoorbeeld wat betreft de berekening van de interesten). Daarnaast stellen er zich in het algemeen nog een aantal juridisch-technische problemen, waarvoor de Europese verordening geen oplossing biedt en dewelke bijgevolg nationaal geregeld zullen dienen te worden.

We zouden kunnen besluiten dat hoewel de doelstellingen van het Europees betalingsbevel zeer lovenswaardig zijn, het neerleggen van een verzoekschrift tot het bekomen van betaling vanwege een buitenlandse schuldenaar momenteel nog niet altijd het verhoopte succes oplevert.


Katleen LEMMENS
Advocaat