Een vzw oprichten of toch maar niet?

België is een land met allerlei soorten verenigingen in alle soorten en vormen.

We kennen eenvoudige feitelijke verenigingen (zoals bv buurtverenigingen) die spontaan ontstaan, maar ook meer uitgebouwde verenigingen met belangrijke activiteiten en vele leden die uiteindelijk beslissen om de vorm van een vereniging zonder winstoogmerk (vzw) aan te nemen. In sommige gevallen lijkt het evident om voor de juridische structuur en bescherming van een vzw te kiezen. In andere gevallen twijfelt men: een vzw brengt immers een hoop administratieve, fiscale en boekhoudkundige verplichtingen met zich mee.

Het is dan ook belangrijk om in de eerste plaats na te gaan of de vzw-structuur wettelijk mogelijk is, vervolgens de voordelen en nadelen op een rijtje te zetten en tenslotte te checken wat voor uw vereniging de beste keuze is.

Indien men een vzw wil oprichten, zal men eerst moeten nagaan of dit wettelijk mogelijk is. Dit wordt misschien duidelijk aan de hand van een aantal situaties die niet zijn toegelaten:

- Men richt een vzw op met als hoofdactiviteit een commercieel doel
- Men wil activiteiten organiseren in een vzw om persoonlijk iets bij te verdienen.

Indien men dit toch doet, stelt men zichzelf bloot aan verschillende sancties, waaronder de gerechtelijke ontbinding van de vzw en de persoonlijke aansprakelijkheid.

In volgende gevallen is het perfect mogelijk om een vzw op te richten:

- Men heeft een gemeenschappelijk belangeloos doel, maar om dat doel te bereiken worden er verschillende activiteiten georganiseerd. Bij deze activiteiten wordt er winst gemaakt. Deze winst is noodzakelijk voor de vzw om te overleven.
- Men wil de leden en bestuurders van de vzw onrechtstreeks beperkte materiële voordelen bieden.

Vervolgens moet men nagaan wat de voor- en nadelen zijn van een vzw.

Het belangrijkste voordeel bestaat erin dat een vzw een rechtspersoon is. Hierdoor kan de vzw een bepaald vermogen opbouwen en zijn de leden en bestuurders (in principe) beschermd tegen schuldeisers van de vzw

Het voornaamste nadeel bestaat erin dat men aan een aantal administratieve, fiscale en boekhoudkundige verplichtingen moet voldoen. Ook zal het oprichten en onderhouden van een vzw een zekere kostprijs hebben.

Men moet echter beseffen dat de meeste nadelen opgevangen kunnen worden door gemotiveerde en gedreven vrijwilligers en/of werknemers. Op die manier zullen deze nadelen geen echte nadelen blijken te zijn en zal het grote voordeel van de vzw– structuur, namelijk de rechtspersoonlijkheid, de bovenhand halen!

Maar wat is in uw geval de beste keuze? Een vzw oprichten of toch maar niet?

Deze keuze is niet gemakkelijk.

Samengevat komt het er op neer dat een vzw steeds aangewezen is wanneer er belangrijke financiële risico's worden genomen. In dat geval moet u niet langer aarzelen en kan u onmiddellijk over gaan tot oprichting van een vzw, indien u die nog niet had opgericht.

Indien er geen echte grote financiële risico's verbonden zijn aan uw vereniging en het aantal activiteiten klein en beperkt zijn, dan is het meestal niet zinvol om de stap naar een vzw– structuur te zetten. U kan dan een feitelijke vereniging blijven. Wel wordt dan aangeraden de feitelijke vereniging goed te verzekeren voor de diverse activiteiten die men zou organiseren. Bovendien doet men er dan ook goed aan om een contract (statuten) op te maken tussen alle leden van de feitelijke vereniging.

Voor verdere informatie over deze afwegingen en voor het daadwerkelijk oprichten van een vzw, kan u steeds bij ons terecht!


Cyriel Coomans
Vennoot