Aansprakelijkheid van bestuurders

Sedert 28 juli 2006 kan het zijn dat u als bestuurder bepaalde fiscale en sociale zekerheidsschulden van de vennootschap uit eigen zak moet betalen. Zo kan een bestuurder aansprakelijk gesteld worden voor het niet doorstorten van bedrijfsvoorheffing en BTW, en voor het niet betalen door de vennootschap van sociale schulden.

I. De bedrijfsvoorheffing en de BTW

Wie is bestuurder?

Alle bestuurders van vennootschappen en grote VZW's vallen onder de regeling. Een grote VZW is een VZW die minstens voldoet aan twee van de volgende voorwaarden:
- gemiddeld 5 voltijdse werknemers
- 250.000 EUR of meer ontvangsten
- balanstotaal van 1.000.000 EUR of meer

Vooreerst zal men de bestuurders belast met het dagelijks bestuur aanspreken. Het betalen van de schulden behoort immers tot hun taakomschrijving. Dit noemt men de bestuurders in rechte.

Maar ook personen die zonder tot de Raad van Bestuur te horen beslissingen nemen of kunnen nemen die als bestuurshandelingen kunnen beschouwd worden kunnen aangesproken worden. Dit zijn de "bestuurders in feite".

Verder kan elke bestuurder, ook als die niet tot het dagelijks bestuur behoort en het dagelijks bestuur ook niet waarneemt aangesproken worden.


U moet een fout begaan hebben

De fiscus moet nog wel een fout in hoofde van de aangesproken bestuurder aantonen.

Voorbeelden van fouten zijn:

- het niet betalen van fiscale schulden als extra financieringsmiddel.
- het niet doorstorten van de bedrijfsvoorheffing en dit in de boekhouding verbergen.
- het niet naleven van fiscale en boekhoudkundige verplichtingen, ook al wordt de niet-betaling niet met opzet verborgen gehouden.
- het niet doorstorten van ingehouden bedrijfsvoorheffing gevolgd door een faillissement.
- het voortzetten van een verlieslatende activiteit of een reddeloos verloren onderneming verder zetten.


Soms wordt een fout echter vermoed

Bij herhaalde niet-betaling wordt een fout vermoed. Dit betekent dat de bestuurder het bewijs moet leveren dat hij geen fout heeft begaan. Kan hij dit niet is hij aansprakelijk.
Wat is herhaalde niet-betaling?

Wanneer er binnen een periode van 1 jaar drie vervallen maandelijkse termijnen niet werden betaald is er sprake van herhaalde niet-betaling. Als de vennootschap niet maandelijks maar trimestrieel moet betalen is er herhaalde niet-betaling wanneer twee vervallen termijnen niet zijn betaald.


De fiscus moet een procedure volgen

De administratie die een bestuurder aansprakelijk wil stellen zal deze vooraf met een aangetekende brief moeten aanmanen om de noodzakelijke maatregelen te treffen of aan te tonen dat het gebrek aan continuïteit in de betalingen niet aan hem ligt.

Pas een maand na de verzending van deze aangetekende brief mag de fiscus overgaan tot dagvaarding.


Wat moet u betalen?

Als u aansprakelijk wordt gesteld moet u alle verschuldigde bedrijfsvoorheffing of BTW-schulden betalen met intresten en eventuele andere kosten.



II. Sociale schulden

RSZ-schulden

Een bestuurder kan persoonlijk aansprakelijk gesteld worden voor de openstaande sociale bijdragen, bijdrageopslagen, intresten en vergoedingen voor het niet-mededelen van het niet langer tewerkstellen van werknemers op het ogenblik van een faillissement.


Wie is bestuurder?

Voor deze schulden kan u enkel aansprakelijk worden gesteld als u bestuurder bent van een N.V., B.V.B.A of een C.V.B.A., dus niet als bestuurder van een VZW of van een vennootschap met een andere vorm.


U moet een fout begaan hebben

Deze fout kan zijn, ofwel een grove fout die mee aan de basis ligt van het faillissement ofwel het loutere feit dat u in de voorafgaande periode van 5 jaar betrokken bent geweest bij twee andere faillissementen of vereffeningen met schulden aan de RSZ.

III. Communicatieplicht met de RSZ

De RSZ kan wanneer er twee opeisbare kwartalen in de voorbije 12 maanden niet betaald werden op eenvoudig verzoek de gegevens van klanten en derden opvragen en de sommen die deze nog aan uw vennootschap verschuldigd zijn.

Dit dient om de RSZ toe te laten eventueel derdenbeslag te laten leggen.

Als de gegevens niet of niet correct worden meegedeeld kan u als bestuurder aansprakelijk worden gesteld voor alle verschuldigde bedragen.


IV. Besluit

U zorgt er als bestuurder best voor dat alle fiscale schulden en RSZ-bijdragen stipt worden betaald. Wij raden u zelfs aan om de betalingen met de raad van bestuur op te volgen, zodat u als bestuurder zeker weet dat alle verschuldigde bedragen ook effectief werden gestort.


Christoph Bielen
Advocaat