Betaal uw sociale bijdragen op tijd of anders ...?!?

Wim Mertens

Wim Mertens Administratief recht en Omgevingsrecht Stuur een mail
LinkedIn

Meer informatie
Iedereen weet dat er tekorten dreigen in de sociale zekerheid van de zelfstandigen en dat de regering daarvoor nieuwe inkomsten zoekt.

In de Programmawet van 20 juli 2005 (zie Belgisch Staatsblad van 29 juli 2005) staan een aantal belangrijke nieuwigheden die toelaten om de sociale bijdragen sneller te innen.

Om een algemene verhoging van die sociale bijdragen te vermijden, worden maatregelen voorzien die de slechte betalers - terecht - kordater aanpakken.

De sociale verzekeringsinstellingen krijgen bijkomende invorderingsinstrumenten in handen en zullen in de toekomst meer verantwoording moeten afleggen over de manier waarop ze de invordering van achterstallige bijdragen hebben gerealiseerd.

Degene die sociale bijdragen moet betalen, doet dit best tijdig.


1. Wettelijke hypotheek op onroerende goederen.

Elke schuldvordering van het sociaal verzekeringsfonds die het voorwerp heeft uitgemaakt van een uitvoerbare titel, of die aanleiding geeft tot een bewarend beslag, of die het voorwerp heeft uitgemaakt van een beschikking waarbij het bewarend beslag wordt toegestaan, wordt van rechtswege gewaarborgd door een wettelijke hypotheek.

Die hypotheek kan dus gelegd worden zonder de medewerking van de schuldenaar van sociale bijdragen; ze geldt op al de aan de schuldenaar toebehorende goederen die in België gelegen zijn.

Wanneer een "achterstallige zelfstandige" zijn onroerende goederen wil verkopen, zal bijgevolg de opbrengst van die verkoop naar het sociaal verzekeringsfonds vloeien voor wat betreft de som van achterstallige bijdragen.


2. Meldingsplicht notarissen bij verkoop onroerend goed.

Deze Programmawet heeft nog maar eens een meldingsplicht voor notarissen ingevoerd.
Wanneer een zelfstandige een onroerend goed wil verkopen, zal de notaris vanaf 2006 verplicht zijn om het sociaal verzekeringsfonds daarvan te verwittigen.

Als de notaris dit nalaat, is hij hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de zelfstandige inzake sociale zekerheid.

Na de melding beschikt het sociaal verzekeringsfonds over een termijn van één maand om de eventuele schulden van de zelfstandige mee te delen aan de notaris die ze moet afhouden van de verkoopprijs.


3. Verkoop bedrijfsgoederen.

Artikel 16ter van de Programmawet stelt dat de overdracht, in eigendom of in vruchtgebruik, van een geheel van goederen, samengesteld uit onder meer elementen die het behoud van de klandizie mogelijk maken, die voor de uitoefening van een vrij beroep, ambt of een industrieel, handels- of landbouwbedrijf worden aangewend, evenals de vestiging van een vruchtgebruik op diezelfde goederen, slechts tegenstelbaar is aan de instelling die de inning van de sociale bijdragen regelt, na verloop van de maand die volgt op diegene waarin een authentiek afschrift van de akte van overdracht of vestiging van vruchtgebruik ter kennis is gebracht van de inninginstelling van de sociale bijdragen.

In die maand kan het sociaal verzekeringsfonds dan eventueel beslag leggen of een hypotheek vestigen op die bedrijfsgoederen.

Hierbij is van groot belang dat iedere koper van bedrijfsgoederen van een zelfstandige hoofdelijk aansprakelijk is voor de betaling van diens achterstallige sociale bijdragen.

Alle kandidaat-kopers zorgen er dus best voor dat aan de verkoopovereenkomst een attest van het sociaal verzekeringsfonds van de verkoper wordt gevoegd waaruit blijkt dat die verkoper geen achterstallen meer heeft teneinde te vermijden dat de koper achteraf moet opdraaien voor de achterstallige bijdragen van de verkoper.

Deze regelgeving is niet van toepassing op verkopen uitgevoerd door een curator, een commissaris inzake opschorting of ingeval van fusie, splitsing, inbreng van algemeenheid van goederen of van een tak van werkzaamheid verricht overeenkomstig de bepalingen van het Wetboek van Vennootschappen.


4. Het dwangbevel.

Teneinde betaling te bekomen van achterstallige bijdragen moeten de sociale verzekeringsfondsen jaarlijks duizenden achterstallige betalers dagvaarden om zo een uitvoerbare titel te bekomen en nadien eventueel beslag te kunnen leggen op de goederen van die wanbetaler. Dit kost veel geld en tijd.

Artikel 114 van hoger vermelde Programmawet voorziet nu dat de sociale verzekeringsinstellingen de achterstallige bijdragen eveneens via een dwangbevel kunnen invorderen.

Dit betekent dus dat zij niet meer naar de rechter moeten gaan.

Deze wettelijke regeling is in theorie reeds van toepassing vanaf 1 oktober 2005. Maar de Koning moet eerst nog uitvoeringsbesluiten goedkeuren waarin de voorwaarden en modaliteiten van vervolging door middel van een dwangbevel, evenals de kosten die daaruit voortvloeien zullen geregeld worden.

Wellicht zal daarin voorzien worden dat er een laatste aangetekende herinnering moet gestuurd worden naar de schuldenaar die dan over een korte termijn beschikt om een haalbaar afbetalingsplan voor te stellen of te laten weten dat hij de schuld betwist.

Na het verloop van die termijn kan het sociaal verzekeringsfonds dan een dwangbevel uitvaardigen en de goederen van de schuldenaar in beslag laten nemen door een gerechtsdeurwaarder.

Dit alles zou dus kunnen zonder tussenkomst van de rechter.

Wanneer de schuldenaar niet akkoord gaat met het dwangbevel, zal hij het sociaal verzekeringsfonds binnen de maand moeten dagvaarden voor de Arbeidsrechtbank.

Hiermee worden de rollen dus omgekeerd en moet de schuldenaar gaan procederen.
Het sociaal verzekeringsfonds moet dus niet meer het initiatief nemen om een procedure bij de rechtbank in te leiden maar wel de achterstallige betaler.

Deze werkwijze wordt trouwens al langer toegepast bij sommige fiscale schulden.


Je zorgt er dus best voor dat jouw sociale bijdragen stipt betaald worden !


Wim MERTENS
Advocaat-vennoot