Mededelingsplicht van de verzekeringnemer: spreken is zilver, zwijgen is stout...

... en kan zware gevolgen hebben.

CASUS.

Een man wilde een autoverzekeringsovereenkomst aangaan.

Op de vraag van de verzekeringsmaatschappij of hij reeds eerder in een ongeval betrokken was geweest, antwoordde hij negatief.

De verzekeringsmaatschappij ging ermee akkoord om de man te verzekeren.

Niet veel later deed er zich een schadegeval voor. Daarbij kwam aan het licht dat hij eerder een ongeval had veroorzaakt in dronken toestand.

Hij werd voor deze feiten indertijd veroordeeld door de Politierechtbank, en ook dit had hij de verzekeraar verzwegen.

De vraag is of de verzekeraar nog wel gehouden is om dekking te verlenen aan zijn verzekeringnemer?

DE MEDEDELINGSPLICHT VAN DE VERZEKERINGNEMER.

De verzekeringnemer heeft een (wettelijke) mededelingsplicht t.a.v. de verzekeraar.
Deze mededelingsplicht is in ons land zeer verregaand, en eigenlijk zelfs een spontane aangifteplicht.

Het invullen van een door de verzekeraar gegeven vragenlijst volstaat dus niet, als de verzekeringnemer gegevens kent, waarvan hij hoort te beseffen dat ze de beoordeling van het risico kunnen beïnvloeden.

Er wordt enkel uitzondering gemaakt voor:

a) genetische gegevens, die dus niet moeten worden medegedeeld (bvb. het feit dat men genetisch heeft kunnen achterhalen dat u waarschijnlijk ziekte X of Y zult krijgen);

b) gegevens die de verzekeraar reeds kende, of redelijkerwijze had moeten kennen (bvb.: wanneer u schoorsteenveger bent, dan mag men verwachten dat de verzekeraar weet dat u om dat beroep uit te oefenen, soms op een dak moet kruipen, en dat u daar dus vanaf kan vallen);

c) wanneer u niet antwoordt op een gestelde vraag, en de verzekeraar toch de overeenkomst
sluit, dan kan deze laatste zich daar, behoudens bedrog, niet meer op beroepen.

Men gaat er namelijk vanuit dat de verzekeraar dan maar meer uitleg had moeten vragen bij het aangaan van de verzekeringsovereenkomst.

Merk op: ook tijdens de duur van de verzekeringsovereenkomst moet de verzekeringnemer steeds de nieuwe of gewijzigde omstandigheden aangeven die het risico, dat het verzekerde voorval zich voordoet, aanmerkelijk en blijvend verzwaren.

Deze aangifteplicht bij verzwaring van het risico in de loop van het contract is helemaal geënt op de mededelingsplicht die geldt bij sluiting van het contract.

SANCTIES BIJ TEKORTKOMING AAN DE MEDEDELINGSPLICHT.

De sancties bij tekortkoming aan de mededelingsplicht in hoofde van de verzekeringnemer zijn niet mals.

Verzwijgt men iets opzettelijk bij het aangaan van de verzekeringsovereenkomst dan is deze overeenkomst nietig.

Geeft men opzettelijk de verzwaring van het risico niet aan in de loop van de overeenkomst, bestaat er een mildere sanctieregeling.

De situatie is nog anders bij onopzetteiijke verzwijgingen of onjuiste mededelingen.

De sanctie zal dan op haar beurt verschillend zijn naargelang deze tekortkoming als verwijtbaar of niet verwijtbaar wordt beoordeeld.

TERUG NAAR DE CASUS.

Wanneer we teruggrijpen naar het concrete voorval, kunnen we besluiten dat de man waarschijnlijk opzettelijk niet vermeld heeft dat hij reeds eerder in een ongeval betrokken was, en daar zelfs in dronken toestand voor verantwoordelijk was.

De verzekeringsovereenkomst zal nietig zijn.

BESLUIT.

Het moge duidelijk wezen dat van de verzekeringnemer veel openheid verwacht wordt.

Dit wordt door de wetgever als normaal aanzien, gezien de basis van de verzekeringsovereenkomst nog steeds het vertrouwen is dat beide partijen in elkaar moeten kunnen hebben.

De sancties zijn dan ook in verhouding daarmee.

De verzekeringnemer dient dus steeds goed op te letten.

Een geval waarin het vaak voorkomt dat de verzekeringnemer problemen krijgt bij een zwaar schadegeval is wanneer de verzekering van de auto van dochter of zoon op naam van vader of moeder staat om de hoge verzekeringpremies voor jongeren te ontlopen.

Men moet daar werkelijk mee opletten!

Het zou niet de eerste keer zijn dat de verzekeraar zelfs tot een buurtonderzoek laat overgaan om uit te maken wie nu werkelijk de voornaamste bestuurder is van het desbetreffende voertuig. En wanneer men erachter komt dat u opzettelijk de verzekeraar ‘misleid’ heeft, dan zijn de welbekende gevolgen voor u...

Licht uw advocaat altijd juist in. Hij kan U helpen om het ergste te voorkomen

Veronique Middeldorp
Advocaat