Ook een zwangere werkneemster kan ontslagen worden bij een collectief ontslag

Bestonden hierover dan vragen? Ja, toch wel. Een Spaanse werkneemster die zwanger was, vocht haar ontslag immers aan en was van oordeel dat zij niet kon ontslagen worden omdat zij zwanger was en daardoor een bijzondere bescherming genoot tegen ontslag.

Haar werkgever was het daar niet mee eens. Hij had immers de interne procedures gevolgd en overleg gepleegd met de werknemersvertegenwoordigers. Beide partijen hadden ook een akkoord bereikt over de criteria die moeten worden gehanteerd bij het selecteren van de voor ontslag in aanmerking komende werknemers.

In de ontslagbrief die aan de betrokken werkneemster werd verstuurd, werd ook uitdrukkelijk vermeld wat de redenen waren van haar ontslag en die waren geheel vreemd aan haar zwangerschap.

De Catalaanse arbeidsrechtbank gaf de werkgever gelijk en wees de vordering van de ontslagen werkneemster af. Tegen deze beslissing ging de werkneemster in beroep waardoor het Catalaanse arbeidshof zich over deze zaak moest buigen. Maar alvorens uitspraak te doen, verwees het arbeidshof de zaak naar het Hof van Justitie voor meer uitleg omtrent de toepassing en de interpretatie van de Europese richtlijn 92/85. Deze verbiedt immers het ontslag van zwangere werkneemsters, behalve in die gevallen die geen verband houden met hun toestand en die door de nationale wetgeving zijn toegestaan.

Het Hof van Justitie heeft ondertussen klaarheid gebracht en geantwoord dat een nationale wetgeving inderdaad kan voorzien dat ook zwangere werkneemsters kunnen worden ontslagen in het kader van een collectief ontslag zolang de redenen voor het ontslag vreemd zijn aan de zwangere toestand en voor zover de keuze van de werknemers die ontslagen worden volgt uit de objectieve criteria die werden vastgelegd.

Ook de Belgische wetgeving kent aan de zwangere werkneemster een ontslagbescherming toe (art. 40 Arbeidswet). Deze ontslagbescherming is echter relatief daar zij bepaalt dat een zwangere werkneemster niet mag worden ontslagen omwille van haar zwangerschap, maar wel om redenen vreemd aan die zwangerschap. De werkgever moet die redenen kunnen bewijzen.

Daarnaast heeft de Belgische wetgever ook voorzien in de verplichting voor de werkgever die een collectief ontslag wenst door te voeren om te onderhandelen met de werknemersvertegenwoordigers over de objectieve criteria die zullen gehanteerd worden om te bepalen welke werknemers zullen ontslagen worden in het kader van het collectief ontslag.

Mr. Geert Joosten