Het nieuwe huwelijksvermogensrecht

Familierecht
Veerle Janssen |

Na de hervorming van het erfrecht ligt nu ook een wetsontwerp op tafel over de hervorming van het huwelijksvermogensrecht.

Het wetsvoorstel van 13 december voorziet in de inwerkingtreding van een hervormd huwelijksvermogensrecht samen met de inwerkingtreding van het vernieuwde erfrecht op 1 september 2018.

Voorlopig bestaat deze hervorming enkel als wetsontwerp doch wij geven u reeds de belangrijkste hervormingen mee.

Net zoals vandaag zal men bij het huwelijk nog steeds kunnen kiezen voor 3 stelsels met betrekking tot het vermogen. De drie bestaande huwelijksstelsel blijven bestaan. Wij zetten ze kort nog even op een rijtje.

Optie 1 : het wettelijk stelsel

Dit stelsel is automatisch van toepassing indien je huwt zonder huwelijkscontract.

Hierbij behoudt iedere partner het reeds opgebouwde vermogen van voor het huwelijk net als wat deze partner tijdens het huwelijk erft of bekomt via een schenking.

Alle inkomsten die verworven worden tijdens het huwelijk zijn gemeenschappelijk.

Optie 2 : gemeenschap met huwelijkscontract

Door middel van een huwelijkscontract (notarieel) kan men een grotere gemeenschappelijke pot voorzien en kunnen de partners goederen die zij al bezaten voor het huwelijk toch in de gemeenschap inbrengen zoals bvb. een onroerend goed van één van beide partners.

Optie 3 : stelsel van scheiding van goederen

Opteert men voor een stelsel van scheiding van goederen behouden beide partners hun eigen vermogen en is er geen gemeenschappelijk vermogen.

Naast de drie bestaande stelsels voorziet de hervorming in een variant op het stelsel van de scheiding van goederen:

- In een stelsel van zuivere scheiding van goederen blijft alles wat de beide partners verdienen in principe hun eigendom. Dit kan nadelig zijn voor de echtgenote die weinig of geen inkomsten heeft en dus niets opbouwt tijdens het huwelijk.

Het nieuwe stelsel voorziet een scheiding van goederen met verrekening van aanwinsten.

De vermogens blijven dus gescheiden maar bij een echtscheiding verrekent men de tijdens het huwelijk gemaakte aanwinsten. Op die manier kunnen de echtgenoten kiezen voor meer solidariteit zonder de voordelen van het stelsel van scheiding van goederen te verliezen (bvb. In geval van bescherming tegen professionele schuldeisers).

Dit wordt dus naast de drie reeds bestaande stelsels een vierde huwelijksstelsel waarvoor de echtgenoten kunnen opteren.

De hervorming voorziet ook dat de echtgenoten die gehuwd zijn met scheiding van goederen een billijkheidsclausule kunnen inroepen bij echtscheiding.

Deze clausule moet in het huwelijkscontract voorzien zijn. De rechter kan dan de meest vermogende echtgenoot verplichten om maximaal 1/3e van zijn tijdens het huwelijk opgebouwde vermogen af te staan aan de minder vermogende echtgenoot. Een belangrijke voorwaarde voor deze billijkheidsclausule is dat er sprake is van ‘onvoorziene omstandigheden die leiden tot manifeste onbillijkheid’.

Op de notaris rust de verplichting om de echtgenoten erop te wijzen dat deze clausule in het huwelijkscontract kan worden opgenomen.

- Er komen ook enkele wijzigingen aan het wettelijk stelsel in het nieuwe wetsontwerp.

In het huidige stelsel zijn alle beroepsgoederen eigen. In het nieuwe stelsel worden het eigendomsrecht en de vermogensrechtelijke voordelen van elkaar losgekoppeld.

Voor beroepsgoederen, aandelen en clienteel geldt voormeld onderscheid : het eigendomsrecht is eigen aan de beroepsactieve echtgenoot of degene op wiens naam de aandelen werden ingeschreven maar de vermogenswaarde die werd opgebouwd tijdens het huwelijk valt in de huwgemeenschap. Bij ontbinding van het huwelijk zal de beroepsactieve echtgenoot zijn beroepsgoederen/aandelen mogen behouden maar hij zal wel een vergoeding verschuldigd zijn aan de gemeenschap die gelijk is aan de waarde van deze goederen op het ogenblik van de ontbinding.

Voor schade – en ongevallenvergoedingen wordt ook een onderscheid gemaakt tussen het eigendomsrecht en het statuut van de vergoeding.

Het recht op schadevergoeding is eigen maar voor het statuut van de vergoeding moet een onderscheid gemaakt worden naar gelang de soort schade :

  • De vergoeding voor morele schade is eigen
  • De vergoeding voor fysieke schade is gemeenschappelijk indien ze inkomensverlies dekt
  • De vergoeding voor medische kosten / huishoud hulp is gemeenschappelijk

Voor de individuele levensverzekeringen geldt de regel dat indien de verzekerde prestatie niet opeisbaar wordt bij de ontbinding van het huwelijk, de aanspraken eigen zijn mits vergoeding aan de gemeenschap.

Naast de hervorming van het erfrecht wordt nu dus ook het huwelijksvermogensrecht grondig gewijzigd. Ook de hervorming van het vennootschapsrecht staat op til.

Het is dus duidelijk dat de wetgever zeer ingrijpende stappen aan het nemen is om ons recht te moderniseren. De erfbelasting werd recent ook gewijzigd. Hierover werd ook een artikel gepubliceerd op onze website.

Wij houden u verder op de hoogte van de meest recente evoluties.

Veerle Janssen