BEN IK BAAS OVER MIJN EIGEN LICHAAM?

De grote vraag die op dit moment bij de Belgische bevolking heerst, is of we verplicht worden ons te laten vaccineren tegen COVID-19. Het zou niet de eerste keer zijn dat de Belgische overheid een vaccin verplicht.

Het koninklijk besluit van 26 oktober 1966 stelt de inenting tegen poliomyelitis verplicht. Wanneer uw kind niet voor de leeftijd van 18 maanden ingeënt is tegen het virusinfectie polio pleegt u als ouder een strafbaar feit. Er zijn doorheen de jaren verschillende rechtszaken behandeld waarbij er nagelaten werd een kind te vaccineren. Vaak berust die nalatigheid op de persoonlijke overtuiging van de ouders. Zo is er bijvoorbeeld een arrest uitgesproken op 11 juni 2014 waarbij de ouders beslist hadden hun kind niet te vaccineren. Ze geloofde in preventieve behandeling via homeopathie en het geloof in de genezing door het toedienen van grote hoeveelheden vitamine C. Aangezien de ouders geen medisch onderbouwde stukken bijbrachten, waren zij niet in hun recht. Zo primeert het algemeen belang van de volksgezondheid op de rechten van de patiënt en op de persoonlijke overtuiging van de ouders.

In heel recente rechtspraak springt het vonnis van 2 december 2020 in het oog. In deze zaak is een 26-jarige moeder bestraft wegens het weigeren haar kind in te enten tegen het poliovirus. De rechter in Tongeren heeft geoordeeld dat een religieuze overtuiging ook geen rechtvaardiging kan vormen voor het plegen van dat strafbaar feit.

Om deze redenering te onderbouwen kunnen we verwijzen naar de gezondheidswet die dateert van 1945. Die gezondheidswet staat de Koning toe maatregelen te nemen die nodig zijn om overdraagbare ziekten te voorkomen en te bestrijden.
Ook het EVRM is relevant in deze kwestie. Het EVRM is het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. In artikel 8 staat het recht van de eerbiediging van het privé-, familie- en gezinsleven beschreven. Toch is inmenging van openbaar gezag toegelaten in noodsituaties of wanneer de volksgezondheid in het gedrang is.

Het verschil tussen verplichten of sterk aanbevelen kan klein zijn. Zo zijn in België vaccins voor onder andere pneumokokken, hepatitis B en mazelen sterk aanbevolen door de Hoge gezondheidsraad, de Vlaamse Vaccinatiekoepel en/of Kind en Gezin. De kans is heel groot dat de Belgische overheid het coronavaccin sterk aanbeveelt, maar niet verplicht. Op die manier kan de opmars van de anti-vaccinatiebeweging tegengegaan worden.

Als we ervanuit gaan dat er geen verplichting komt, kunnen we ons wel in vraag stellen hoe die sterke aanbeveling naar buiten wordt gebracht. Het CM Gezondheidsfonds is alvast gestart met een grote infocampagne. “Door je te laten vaccineren doe je niet alleen jezelf een cadeau, maar ook alle mensen rondom jou” luidt het.

Mr. Kurt Smets