GEBLOKKEERDE REKENINGEN BIJ OVERLIJDEN

In Nieuwsbrief 32 informeerde confrater Caroline Boven U reeds uitvoerig over de gevolgen van een overlijden op de rekeningen waarvan de overledene titularis was op het ogenblik van zijn overlijden.

Dit uitstekende artikel werd geschreven naar aanleiding van de inwerkingtreding van het nieuwe artikel 1240bis in het Burgerlijk Wetboek (wet van 06.05.2009).

In de artikelen 1240bis en 1240ter Burgerlijk Wetboek wordt een juridisch taalgebruik gehanteerd dat voor de gewone sterveling onverteerbaar is.


Sedert 2009 werd de inhoud van deze wetsartikelen nog aangepast en aangevuld door de wet van 13.12.2012 en door de programmawetten van 29.03.2012 en 22.06.2012.

Daarom volgt hierna een poging om in begrijpelijke taal te antwoorden op veel gestelde vragen over deze materie.

Welke zaken moet u weten wanneer de bankrekening, waarvan de overledene titularis is, geblokkeerd is?

DE AUTOMATISCHE BLOKKERING.

Het is de bankinstelling waar de overledene een bankrekening had of een kluis die automatisch overgaat tot blokkering bij overlijden van de titularis van de rekening.

De bankinstelling voert deze blokkering door omdat zij de rechtsopvolgers van de overledene niet kent en het risico niet wil lopen betalingen uit te voeren aan personen die ofwel niet erfgerechtigd zijn ofwel bijvoorbeeld de nalatenschap hebben verworpen of gaan verwerpen.

DE AKTE OF HET ATTEST VAN ERFOPVOLGING.

De bankrekening kan gedeblokkeerd worden door voorlegging van een akte van erfopvolging opgemaakt door een notaris of van een attest van erfopvolging afgeleverd door de ontvanger van een registratiekantoor.

Een akte of een attest is echter niet nodig voor de langstlevende partner (gehuwd/samenwonend) van de overledene.

De langstlevende kan tot de helft van het bedrag dat op alle rekeningen staat als voorschot ontvangen om dringende uitgaven te kunnen betalen (bv. ziekenhuiskosten, begrafeniskosten).

Dit voorschot is echter beperkt tot een maximum plafond van 5.000 EUR.

HET GRATIS ATTEST.

Het attest van erfopvolging dat afgeleverd wordt door de ontvanger van het registratiekantoor die het successiedossier van de overledene beheert, is gratis en op de website van de Federale Overheidsdienst Financiën kan u het op het item “aanvraagformulier attest erfopvolging” downloaden.

WANNEER GEEN ATTEST MAAR AKTE?

Spijtig genoeg kan u niet altijd volststaan met dit attest en kan het door de ontvanger ondermeer niet afgeleverd worden wanneer de overledene bijvoorbeeld een testament of een andere akte met wilsbeschikkingen heeft opgemaakt.

Als er sprake is van een huwelijkscontract of van minderjarige erfgenamen of onbekwamen die erven kan u geen attest van erfopvolging bekomen.

In de praktijk zullen de erfgenamen zich meestal dan toch moeten wenden tot een notaris met de vraag om een notariële akte van erfopvolging op te stellen.

Deze notariële akte is uiteraard niet kosteloos.

DE FISCALE EN SOCIALE SCHULDEN.

Ingevolge de hoger genoemde programmawetten wordt vanaf 01.07.2012 door de wetgever aan de notarissen en aan de ontvangers van registratie een bijkomende en nieuwe verplichting opgelegd vooraleer zij een attest of akte kunnen afleveren.

Wanneer zij door erfgenamen van de overledene worden gevraagd om een akte of een attest van erfopvolging op te stellen moeten zij eerst de belastingdienst en sociale administraties aanschrijven.

Deze instanties gaan dan na of  de overledene en gebeurlijk diens erfgenamen bij deze  diensten nog uitstaande schulden hebben.

De geblokkeerde rekeningen kunnen pas gedeblokkeerd worden indien – na onderzoek - is gebleken dat noch de overledene en zijn erfgenamen fiscale of sociale schulden hebben of minstens alle bestaande schulden werden betaald.

Dit moet uitdrukkelijk vermeld worden in het attest of de akte van erfopvolging.

Als u weet dat de overledene of de erfgenamen nog fiscale of sociale schulden hebben dan worden deze best betaald vooraleer een attest op te vragen of een akte te laten opmaken.

DE VRIJGAVE VAN DE TEGOEDEN.

Als de voorgaande formaliteiten zijn nageleefd en u heeft een attest of een akte van erfopvolging ontvangen zal de bank overgaan tot vrijgave van de geblokkeerde gelden, fondsen of waarden ingeschreven op naam van de overledene of zijn/haar levenspartner.

Voor de overdracht van de tegoeden op naam van de erfgenaam moeten alle erfgenamen aanwezig zijn om de rekeningen te salderen en de tegoeden te verdelen.

 

TOT SLOT.

Als er een kluis werd verzegeld moet er een andere procedure gevolgd worden.

Zelfs bij een eenvoudige blokkering van de bankkluis zonder verzegeling zijn bepaalde banken niet geneigd – zelfs na voorlegging van het attest of de akte van erfopvolging – de toegang tot de bankkluis te herstellen.

U neemt dan ook best contact op met uw advocaat om de gepaste procedure te voeren.

 

Arne VAN DER GRAESEN

advocaat