Nieuwsbrief 29: Gedeeltelijke tussenkomst in de erelonen van advocaten vanaf 1 januari 2008

(01 - 01 - 08)

In vorige Nieuwsbrieven hebben wij U geïnformeerd over de evolutie in het rechtsdenken in België omtrent de mogelijke gehele of gedeeltelijke verhaalbaarheid van erelonen en kosten die U verschuldigd bent aan uw advocaat wanneer U een rechtsprocedure opstart en deze met succes afsluit.

Zowel het Hof van Cassatie als het Grondwettelijk Hof hebben in verschillende uitspraken gewezen op de noodzaak van een wetgevend ingrijpen om de rechters een houvast te bieden wanneer een procespartij de veroordeling vorderde van de tegenpartij om ook tussen te komen in de terugbetaling van het ereloon en de kosten die men aan zijn advocaat had moeten betalen.

De wet van 21.04.2007, gevolgd door een K.B. van 26.10.2007, is thans het wettelijk kader dat deze materie beheerst.

De wet van 21.04.2007 geeft in het gelijkgestelde partijen het recht om via een rechtsplegings-vergoeding een deel van de kosten en erelonen van hun advocaten te recupereren bij de andere partij.

De bedragen van de verschuldigde rechtsplegingsvergoeding zijn vastgelegd in het voornoemde K.B. en de regeling is vanaf 01.01.2008 op alle zaken die op dat ogenblik zijn ingeleid en nog niet zijn uitgesproken.
Alle nieuwe vorderingen vanaf 01.01.2008 vallen eveneens onder deze regeling.

De door de verliezende partij verschuldigde tussenkomst wordt een rechtsplegingsvergoeding genoemd.

Artikel 1022 Ger.W. omschrijft dit als volgt :
“De rechtsplegingsvergoeding is een forfaitaire (en aldus niet volledige) tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de in het gelijkgestelde partij.”

De rechtsplegingsvergoedingen kunnen aan de in het gelijk gestelde partij worden toegekend in burgerlijke en commerciële geschillen, maar ook in geschillen met sociaal verzekerden (bv. arbeidsongevallen) en in strafzaken.

De regeling omtrent de rechtsplegingsvergoeding is niet van toepassing voor rechsplegingsvergoeidngen voor het Hof van Cassatie en ook niet voor de Raad van State.

Voor zaken die niet in geld waardeerbaar zijn (bv. echtscheidingen) wordt een basisbedrag van 1.200 EUR aan de winnaar van het proces toegekend.
Dit bedrag kan evenwel verminderd worden tot een minimum forfait van 75 EUR en verhoogd worden tot een maximum forfait van 10.000 EUR.

Tussen het minimum en het maximum bedrag oordeelt de rechter vrij welk het bedrag is van de rechsplegingsvergoeding dewelke hij zal toekennen.

Voor zijn beoordeling dient de rechter rekening te houden met wat enerzijds wordt gevorderd door de procespartij en anderzijds met de elementen van de zaak, de complexiteit van de zaak, het kennelijk onredelijk karakter van de situatie, de contractueel bepaalde vergoedingen voor de in het gelijk gestelde partij en de financiële draagkracht van de verliezende partij.

Wij benadrukken dat een rechtsplegingsvergoeding alleen kan gevorderd worden door een advocaat.

Laat U zich niet bijstaan door een advocaat in een proces dan hebt U geen recht op de rechtsplegingsvergoeding.

Uit het hierna gepubliceerde rooster blijkt dat het impact van de substantiële verhoogde rechtsplegingsvergoedingen die toekomen aan de procespartij die het proces wint vrij ernstig is.

Voor het voeren van een procedure bv. tot de inning van een verschuldigd bedrag van 50.000 EUR kan in bepaalde omstandigheden de tegenpartij bijkomend veroordeeld worden tot 5.000 EUR rechtsplegingsvergoeding.
Het basisbedrag waartoe zij meestal zal veroordeeld worden na het toekennen van een dergelijke vordering is 2.500 EUR.

U zal het met ons eens zijn dat het inleiden van een rechtsvordering met omzichtigheid zal moeten worden beoordeeld.

Het is de taak van uw advocaat om als eerste rechter te beoordelen of het zinvol is om een procedure op te starten en U een eerste advies te geven omtrent de slaagkansen van een eventuele procedure.

Indien U namelijk het proces verliest bent U aan de winnende partij toch een belangrijk bijkomend bedrag verschuldigd.

Ook adviezen van uw advocaat omtrent de slaagkansen om een wijzigende uitspraak in graad van beroep te bekomen wanneer de eerste rechter U ongelijk heeft gegeven moeten met de nodige omzichtigheid worden benaderd.

Het is van belang dat de klant de advocaat volledig en juist informeert omtrent de precieze toedracht van het dossier waarover hij een procedure wenst te voeren.

Alleen de juiste en volledige informatie desomtrent kan de advocaat in staat stellen U te adviseren of het zinvol is de procedure daadwerkelijk op te starten.

Uiteraard is niet altijd de uitslag van een proces te voorspellen maar het blijft een aanbeveling uw eigen raadsman volledig en correct te informeren wanneer U een procedure wenst op te starten.

Uit de eerste besprekingen van de nieuwe wet en het K.B. blijkt dat er zeker nog een aantal zaken onduidelijk zijn.

De rechtspraak zal met de tijd hierover duidelijkheid verschaffen.

Het is van belang nu reeds te benadrukken dat wanneer U gedagvaard wordt om te verschijnen voor de rechtbank dat U onmiddellijk contact opneemt met uw advocaat.

Bent U immers gedagvaard om een bepaalde som te betalen en indien U - vooraleer dat de zaak waarvoor U gedagvaard is ingeschreven op de rol van de rechtbank - de betaling uitvoert en aldus de hoofdsom, de gevorderde intresten en de kosten betaalt, dan dient U geen rechtsplegingsvergoeding te betalen.

Indien U na de inschrijving op de rol de eis inwilligt en zowel de hoofdsom, de intresten als de kosten betaalt dan wordt de rechtsplegingsvergoeding beperkt tot een kwart van de basisvergoeding.

In ieder geval is ze steeds beperkt tot maximum 1.000 EUR.

De basis-, minimum- en maximumbedragen van de rechtsplegingsvergoeding zijn gekoppeld aan het indexcijfer dat overeenstemt met 105,78 punten (basis 2004).

Telkens het indexcijfer met 10 punten stijgt of daalt verhogen of verminderen de sommen met 10%.

Wij benadrukken dat de rechtsplegingsvergoeding enkel een forfaitaire tussenkomst in de kosten en het ereloon van de advocaten betreft.

Er bestaan geen vaste tarieven voor erelonen en kosten dewelke kunnen worden aangerekend.
Een advocaat en zijn cliënt bepalen namelijk in onderling overleg bij hun financiële afspraken.

Ons kantoor hanteert verschillende honorarium- en kostenovereenkomsten die U steeds kan raadplegen.

De gedeeltelijke tussenkomst in hetgeen wat U aan uw advocaat dient te betalen via het nieuwe systeem van de verhoogde rechtsplegingsvergoedingen is een grote vooruitgang.

Hiermede sluit België aan bij wat in de ons omringende landen reeds jaren werd toegepast.

Samen met U zullen wij voortaan vooraleer een proces op te starten nog meer evalueren welke de slaagkansen zijn en U alleszins verwittigen voor het risico dat bij verlies van de zaak er tevens een rechtsplegingsvergoeding als forfaitaire tussenkomst in het ereloon en de kosten van de advocaat van de tegenpartij bijkomend zal verschuldigd zijn.

Procederen ja, maar ….

Arne Van der Graesen
Advocaat-vennoot