Nieuwsbrief 23: Nieuwe wet op consumentenkoop.

(01 - 12 - 04)

Betere bescherming van consumenten bij aankoop van goederen.

Met de wet van 1 september 2004, is de Europese Garantierichtlijn van 25 mei 1999 omgezet in het Belgische rechtsstelsel. Door deze omzetting wordt aan u, als individuele consument, een minimum aan bescherming geboden in uw handelsrelaties met beroepsverkopers. In de loop van januari zal deze wet van kracht worden.

De overeenkomsten die deze nieuwe wet op het oog heeft, zijn de overeenkomsten gesloten tussen een particuliere consument-koper en een professionele verkoper. Op overeenkomsten tussen twee consumenten (bv. de verkoop van een wagen tussen particulieren onderling) of tussen twee beroepshandelaars zijn de regels van de wet bijgevolg niet van toepassing.

Bovendien moet het gaan om de aankoop van ‘consumptiegoederen’. Hiermee worden roerende lichamelijk goederen bedoeld, zoals een wasmachine, een wagen enz. Wanneer u als particulier een woning koopt van een professionele makelaar zal u dus geen beroep kunnen doen op de wet.

E?n van de belangrijkste verplichtingen van de verkoper met betrekking tot de verkoop van deze consumptiegoederen, is zijn verplichting om aan de consument de goederen af te leveren die met de koopovereenkomst in overeenstemming zijn. En net met betrekking tot deze verplichting ontstaan de meeste conflicten.

Om in overeenstemming te zijn met de overeenkomst zullen de goederen aan de volgende criteria moeten voldoen:

  * in overeenstemming zijn met de door de verkoper gegeven beschrijving ervan, en de eigenschappen bezitten van de goederen die de verkoper aan de consument als monster of als model heeft getoond;
  * geschikt zijn voor elk bijzonder door de consument gewenst gebruik dat deze aan de verkoper bij het sluiten van de overeenkomst heeft meegedeeld en die de verkoper heeft aanvaard;
  * geschikt zijn voor het gebruik waartoe goederen van dezelfde soort gewoonlijk dienen;
  * de kwaliteit en de prestaties bieden die voor goederen van dezelfde soort normaal zijn en die de consument redelijkerwijs mag verwachten, gelet op de aard van de goederen en op de eventuele door de verkoper, de producent of diens vertegenwoordiger publiekelijk gedane mededelingen over de bijzondere kenmerken ervan, zoals in reclame of op het etiket.

Van zodra u als consument kan aantonen dat het door u gekochte goed niet beantwoordt aan één van deze vier criteria, zal het goed geacht worden niet in overeenstemming te zijn met de overeenkomst.

Ook wanneer het gebrek aan overeenstemming met de overeenkomst te wijten is aan een verkeerde installatie van de aangekochte goederen, kan de verkoper aansprakelijk worden gesteld, wanneer de installatie deel uitmaakt van de koopovereenkomst en ze door de verkoper of onder diens verantwoordelijkheid is uitgevoerd. Zo is de verkoper eveneens aansprakelijk wanneer u de goederen zelf verkeerd installeert en deze foutieve installatie het gevolg is van een gebrek in de bijhorende handleiding.

Er is echter geen gebrek aan overeenstemming met de overeenkomst wanneer u als consument het gebrek kende, of behoorde te kennen, op het ogenblik dat de overeenkomst werd gesloten en ook niet wanneer het gebrek veroorzaakt wordt door de grondstoffen die u als consument zelf geleverd heeft.

Indien de geleverde goederen niet in overeenstemming zijn met de overeenkomst, zal de verkoper, zoals hiervoor reeds gezegd, aansprakelijk zijn, op voorwaarde dat het gebrek reeds bestond op het ogenblik dat de goederen werden geleverd. Aangezien het bewijs van dat ‘bestaan op het ogenblik van de levering’ zeer moeilijk is, is de wetgever de consument tegemoet gekomen door een (weerlegbaar) vermoeden in te bouwen dat stelt dat als het gebrek zich manifesteert gedurende de eerste zes maanden na de levering, dit gebrek al bij de levering zal hebben bestaan. Bovendien moet u de rechtsvordering binnen het jaar nadat u het gebrek heeft ontdekt, instellen.

Op het ogenblik dat u ontdekt dat de geleverde goederen niet overeenstemmen met de overeenkomst, zal de garantie beginnen spelen. Hierbij dient een onderscheid te worden gemaakt tussen de wettelijke garantie en de conventionele garantie.

De wettelijke garantie, of de garantie die de wet u als consument aanbiedt, houdt in dat de verkoper aansprakelijk is, wanneer het gebrek aan overeenstemming zich voordoet binnen een termijn van twee jaar vanaf de levering van de goederen.

De conventionele garantie, of de garantie die partijen onderling overeenkomen, omvat elke bijkomende verbintenis die de verkoper of producent tegenover u (de consument), zonder bijkomende kosten, aangaat, om de betaalde prijs terug te betalen, of om de consumptiegoederen te vervangen of te herstellen, of om zich er één of andere manier om te bekommeren, indien de goederen niet in overeenstemming zijn met de beschrijving die ervan wordt gegeven in het garantiebewijs of de reclame. Zo kan de verkoper zich er in de conventionele garantie toe verbinden een vervanggoed ter beschikking te stellen tijdens de periode van herstelling. Voor de koper is deze conventionele garantie vaak voordeliger, omdat deze hem vaak meer rechten toekent dan de rechten voorzien in de wet.

U, als consument, beschikt overeenkomstig de Europese Richtlijn over een aantal mogelijkheden om het probleem op te lossen.

  * Vooreerst heeft u het recht om de kosteloze herstelling of vervanging van het goed te vragen. Naar deze oplossing gaat de voorkeur van de wetgever uit, behalve wanneer deze oplossing onmogelijk is of de kosten ervan abnormaal hoog zijn;
  * Wanneer de herstelling of vervanging dan onmogelijk blijkt te zijn, of wanneer de verkoper niet binnen een redelijke termijn of zonder ernstige overlast voor u is overgegaan tot herstel of vervanging, kan u aanspraak maken op een passende prijsvermindering of desnoods de koopovereenkomst laten ontbinden. De ontbinding kan echter niet worden gevraagd indien het gebrek aan overeenstemming slechts gering van betekenis is.

De verkoper kan bij wijze van minnelijke schikking aan u ook om het even welke oplossing voorstellen, maar als consument bent u niet verplicht deze te aanvaarden.

Hilde Geens
Advocaat