Nieuwsbrief 20: Bemiddeling, u kan er alleen bij winnen.

(01 - 07 - 03)

In een vorige Nieuwsbrief hadden wij het reeds over bemiddeling in familiezaken.

Anderzijds kan een advocaat van een kantoor, waar een andere advocaat als bemiddelaar heeft opgetreden, doch waar de bemiddeling mislukte, niet meer voor één van de partijen optreden.

Wanneer voor het Hof van Beroep een bemiddeling mislukt bij een magistraat , kan een andere magistraat van hetzelfde Hof toch de bemiddeling doen.

Voor een rechtsonderhorige is dit absoluut onduidelijk en biedt dit zeker geen rechtszekerheid.

Er wordt heden ten dage heel wat gepubliceerd over bemiddeling.

Sommigen omschrijven de voordelen als volgt :

1. bemiddeling is gericht op belangen eerder dan op rechten;

2. er is een volledig vrije organisatie van het verloop van de démarche;

3. bedoeling is wel om de echte beslissingnemers van de partijen samen te brengen (al dan niet met hun raadslieden);

4. het geeft een intense concentratie van mensen, inzichten en informatie gedurende een, zo mogelijk vooraf bepaalde korte periode;

5. het is zeker kostenbesparend;

6. het heeft een hoge slaagscore;

7. bij een geslaagde bemiddeling wordt een dading afgesloten.

De risico’s worden als volgt omschreven :

1. bij mislukking van de poging werd tijd en geld geïnvesteerd zonder het bereiken van het beoogde resultaat.

2. het kan zijn dat een deelnemende partij enkel tijd wil winnen, en inzicht krijgen in de sterkte en/of zwakte van zichzelf of van de tegenpartij, of haar latere strategie opbouwen dankzij de vertrouwelijk verkregen informatie tijdens de bemiddeling;

3. de bewijsvoering wordt vervangen door goedgelovigheid;

4. de integriteit van de bemiddelaar zou in het gedrang kunnen komen.

Anderzijds kan men duidelijk stellen dat de oorzaken van conflicten gekend zijn :

a. de belangen zijn een belangrijke oorzaak van conflichten;

b. de emoties en de verschillende karakters of persoonlijkheden vormen eveneens een belangrijke oorzaak hiervan. In dergelijke gevallen is bemiddeling het meest aangewezen. Men moet immers de normen en waarden kunnen intact houden.

c. Het verschil in normen en waarden.

Men zou bemiddeling kunnen onderverdelen in drie soorten :

a. de resultaatsgerichte bemiddeling: dit is vrij duidelijk. Het is de bedoeling dat men tot een resultaat, nl. een oplossing tussen partijen komt.

b. Een verloopgerichte bemiddeling: hierbij is het enkel van belang de procedure onder controle te houden.

c. Een relatiegerichte bemiddeling: hierbij is het de bedoeling enkel de partijen te begeleiden, die desgevallend zelf tot een oplossing kunnen komen.

Bemiddeling kan op verschillende wijzen worden georganiseerd.

In de praktijk kennen we ondermeer volgende voorbeelden:

a. despute resolute board: dit zijn geïnstitutionaliseerde begeleidingspanels. Bv. bij het bouwen van de luchthaven van Hong Kong moesten er om de twee weken zes personen op de werf aanwezig zijn, waaraan men klachten kon overmaken. Deze hielpen dan om hierin een beslissing te brengen. Het waren meestal drie juristen en ingenieurs. Hierover waren tussen partijen contractuele bedingen afgesloten.

b. Men kan afspreken dat de bemiddeling zonder advocaten geschiedt, hetzij de “lawyerless mediation”.

c. Een mini trial : men organiseert een soort “fake” proces. Men vormt een team van twee kampen, zonder juristen of advocaten, maar wel met de beslissingsnemers van partijen. Deze moeten een oplossing betrachten ten opzichte van een soort voorzitter, die oordeelt als een soort rechter of arbiter. Het nadeel hiervan is dat een directeur niet naar een dergelijke vergadering zal gaan zonder dat hij zijn jurist of advocaat naast hem heeft. In Nederland heeft men dit op het getouw gezet, doch zijn er op dit ogenblik nog geen beslissingen en/of zaken op die wijze aangebracht.

d. Mediatie gevolgd door arbitrage, of nog “medarb” genoemd.

e. Mengvormen:

- Medalowa : wat staat voor Mediation and last offer arbitration. Met last offer bedoelt men het laatste of de hoogste bieding. Dit bod van partijen wordt genoteerd en gaat dan naar een arbitrage die één van de twee biedingen als beslissing aanziet.

Anderzijds is er in de praktijk wel wat discussie over de wijze hoe dat de mediatie of bemiddeling dient te worden uitgevoerd.

Eén van de discussiepunten is de caucus of het apart bespreken met elk van de partijen in gelijk welk stadium van de bemiddeling.

De voorstanders beweren dat hiermee partijen kunnen worden gewezen op bepaalde risico’s van de standpunten of wensen die zij hebben, zonder dat zij hierdoor gezicht zouden lijden wanneer de wederpartij hierbij aanwezig is.

Tegenstanders houden voor dat dit een wantrouwen zou kunnen scheppen bij de wederpartij, zeker wanneer de duurtijd van de gesprekken verschilt van de ene partij ten opzichte van de andere.

Ons kantoor staat klaar om uw geschillen op deze wijze te behandelen.

Bij deze wijze van geschiloplossing kunnen de partijen enkel winnen, gelet op het feit dat zij gezamenlijk deze beslissing hebben bewerkstelligd, uit vrije deze bemiddeling zijn aangegaan, op een korte tijd tot de oplossing komen en de kosten beperkt zijn.

Marc GEYSKENS